Skip to main content
It looks like you're using Internet Explorer 11 or older. This website works best with modern browsers such as the latest versions of Chrome, Firefox, Safari, and Edge. If you continue with this browser, you may see unexpected results.

Informatievaardigheden - CIW studiejaar 1: Soorten bestanden

Bibliografische bestanden

Een bibliografisch bestand is een bestand met verwijzingen naar literatuur. Net als bibliotheekcatalogi bevatten ze beschrijvingen van publicaties. Bibliografische bestanden zijn ontworpen als hulpmiddel voor het vinden van wetenschappelijke literatuur.

De inhoud is geselecteerd met dit doel in gedachten. Bibliografische bestanden zijn gewoonlijk gespecialiseerd in een bepaald onderzoeksgebied. Ze proberen referenties te halen uit de belangrijkste tijdschriften op dat gebied. Op de website van bibliografische bestanden worden de titellijsten van de tijdschriften die door hen gedekt worden gepubliceerd. De gebruiker kan dus zien welke wetenschappelijke tijdschriften door een bepaald bibliografisch bestand doorzocht worden.

Bibliografische bestanden hebben uitstekende zoekmogelijkheden en zijn het beste hulpmiddel voor het met precisie vinden van informatie over een onderwerp.

De Universiteitsbibliotheek van Groningen heeft een licentie op Communication and Mass media complete. Dit is het belangrijkste bestand op het onderzoeksgebied van Communicatie- en Informatiewetenschappen. We behandelen ook andere bibliografische bestanden die nuttig zijn voor CIW studenten.

Voor meer informatie over bibliografische bestanden ga naar de gelijknamige pagina in dit hoofdstuk.

Full-text tijdschriftbestanden

Image result for oxford journals logo

Image result for cambridge journals logo

In het hoofdstuk over tijdschriftartikelen heb je geleerd dat de meeste wetenschappelijke tijdschriften in elektronische vorm gepubliceerd worden. De bibliotheek heeft licenties voor veel e-journal collecties. Sommige e-journal collecties bestaan simpelweg uit alle tijdschriften die door een bepaalde uitgever gepubliceerd worden. Oxford Journals wordt uitgegeven door de Oxford University Press. Cambridge Journals door de Cambridge University Press. Taylor & Francis Online door Taylor & Francis imprints, zoals Routledge.

Soms publiceren of herpubliceren andere leveranciers de inhoud van gedigitaliseerde tijdschriften: een heel grote database met full-text tijdschriften is JSTOR. JSTOR begon als een non-profit organisatie die oudere nummers van tijdschriften, die oorspronkelijk in druk waren uitgekomen, digitaliseerde. Later bood JSTOR ook toegang tot recente nummers van wetenschappelijke tijdschriften en op dit moment bieden ze ook e-books aan.

Afbeeldingsresultaat voor jstor images

Hoewel full-text tijdschriftbestanden niet de uitgebreide zoekmogelijkheden van bibliografische bestanden bieden, kunnen ze toch gebruikt worden als bron voor literatuuronderzoek. Vooral als ze veel tijdschrifttitels bevatten. Full-text tijdschriftbestanden bieden de mogelijkheid om te zoeken in de volledige tekst van artikelen. In de meeste gevallen bevatten bibliografische bestanden niet de volledige tekst en bieden dus deze zoekmogelijkheid niet. 

Zoeken in de volledige tekst van artikelen of boeken is alleen zinvol als je hele specifieke zoektermen hebt. Je kunt ook op de naam van personen zoeken of van specifieke voorvallen. Als je zoekt op een algemene term als Communication methods krijg je veel te veel resultaten. 

Tijdschriftartikelen vind je soms in meerdere full-text bestanden. Als je zoekt naar een bepaald artikel in SmartCat zie je een link naar alle databases van de Universiteitsbibliotheek van Groningen die toegang bieden tot de volledige tekst van dit artikel.

Voor meer informatie over full-text tijdschriftbestanden ga naar de pagina Full-text bestanden in dit hoofdstuk.

Full-text boekbestanden

In het hoofdstuk over boeken heb je geleerd dat de bibliotheek toegang biedt tot heel veel e-books. Sommige e-book collecties worden uitgegeven door wetenschappelijke uitgevers. Oxford Scholarship Online bevat bijvoorbeeld boeken die uitgegeven worden door de Oxford University Press, en Cambridge Books Online bevat boeken uitgegeven door de Cambridge University Press. 

Image result for logo oxford scholarship images

Image result for logo cambridge books online images

Deze collecties bevatten een selectie van de e-books die door de uitgever gepubliceerd zijn. Handboeken worden vaak niet  opgenomen in deze collecties. De bibliotheek koopt ook collecties elektronische handboeken en naslagwerken. Routledge Handbooks Online en De Gruyter e-books bevatten een aantal belangrijke titels voor Communicatie en Linguistiek. Oxford Handbooks Online bevat ook belangrijjke titels voor Linguistiek.

Related imageImage result for logo routledge handbooks images

Er zijn ook andere leveranciers die toegang bieden tot e-book collecties. Er zijn heel grote e-book collecties op de markt die boeken van allerlei uitgevers bevatten. De Universiteitsbibliotheek van Groningen heeft licenties op de e-book bestanden E-bookCentral en EBSCO ebooks Academic Collection. Deze leveranciers kopen de rechten op van deze e-books bij de oorspronkelijke uitgever. JSTOR, dat eerst alleen e-journals publiceerde, publiceert nu ook e-books. 

E-books vind je soms in meerdere full-text boekbestanden. Als je een bepaald boek opzoekt in SmartCat zie je een link naar alle databases van de Universiteitsbibliotheek van Groningen die toegang bieden tot het e-book .

Meer informatie over e-books pakketten bij de RUG.

Voor meer informatie over full-text boekbestanden ga naar de pagina Full-text bestanden in dit hoofdstuk.

Google Scholar

In dit hoofdstuk over bestanden als bron voor het vinden van publicaties behandelen we ook Google Scholar. Er is al eerder in deze cursus uitgelegd dat de 'standaard' Google geen toegang biedt tot verreweg het grootste deel van artikelen en boeken die gepubliceerd worden in de academische wereld. Daarom is de  'standaard' Google onbetrouwbaar als manier om literatuur te vinden. 

Google Scholar is Google's antwoord op dit probleem. Google probeert wetenschappelijke uitgevers over te halen hen toegang te geven tot hun publicaties zodat ze deze in hun database kunnen opnemen. Google gebruikt deze full-text alleen om deze te vergelijken met jouw zoektermen. Bij een positieve match komt de publicatie in de resultaatset. Dit betekent niet altijd dat je toegang hebt tot de volledige tekst van het artikel. Bij vrij toegankelijke publicaties geeft Google Scholar een link naar de pdf. Als de volledige tekst niet gratis beschikbaar is op internet geeft Google Scholar geen toegang aan de gebruiker. Je krijgt alleen toegang via de licentie die de bibliotheek heeft afgesloten.

Google Scholar gebruikt de literatuurlijsten aan het eind van een artikel voor het tellen van citaties. Als je een publicatie opzoekt in Google Scholar, kun je zien door welke andere publicaties het is geciteerd.  Dit heet citatie zoeken. Citatie zoeken geeft informatie over de populariteit van aan publicatie, maar is ook een manier om andere recente publicaties over een onderwerp te vinden.

Google scholar gebruikt geen gestandaardiseerde trefwoorden en biedt niet de uitgebreide zoekmogelijkheden die bibliografische bestanden wel hebben. Je kunt dus niet precies zoeken in Google Scholar.

Voor meer informatie over Google Scholar ga naar de gelijknamige pagina in dit hoofdstuk.